...

SOBESOS KAZILARI

VİLLA I

Yerleşimin güneyinde konumlanan Villa I doğu-batı ekseninde yerleştirilmiştir. Yapı en erkeni MS. 4. yy.’a tarihlenen üç farklı evreye sahiptir. Buna göre ilk evre alanın bir villa olarak kullanıldığını dönemdir. Dikdörtgen planlı yapı 15,25 x 26,50 mt ölçülerine sahiptir. Yapı bugün de izlenebilen yaklaşık 1mt kalınlığındaki bir duvar örgüsüne sahiptir.  Yapıya giriş kuzeydendir ve kuzey duvarın önünde portikolu bir cephe mimarisi söz konusudur. İç kısmındaki mimari düzenleme açık bir biçimde izlenen L formlu yerleştirilmiş sütün altlıklarıyla bir peristyle düzenlemesinin bulunduğunu ve bu haliyle yapının atriuma sahip bir villa olarak tasarlanmış olduğunu belgelemektedir. Diğer yandan yapının bu süreçteki en gösterişli kısmını ise zemini kaplayan mozaikleri oluşturmaktadır. Geç Antik Çağ repertuarından tanınan opus tessera mozaikler, geometrik desenler, dalga, gioş, sıvastika ve meander betimleri gibi motifleri içermektedir. Bu noktada güney doğu mekan içerisindeki mozaikler ile kuzey doğudaki mozaikler kısmen iyi korunmuş olmakla birlikte diğer alanlarda hem yapının inşa evreleri hem de kaçak kazılar etkileriyle deforme olmuşlardır.

Yapının ikinci evresi konut işlevinin yerini kilise işlevinin aldığı bir süreçtir. Bu dönemde mevcut yapının atriumu, alanda tespit edilen templon stylobatının varlığından anlaşıldığı kadarıyla bir kilise olarak kullanılmıştır. Diğer yandan kuzey portikonun sütunları arası duvarlarla örülmüş ve iç kısmı bir mezarlık alanı olarak da kullanılmaya başlanmıştır. Toplam 14 mezarın bulunduğu bu alan yapının işlevinin değişiminin en somut örneğidir. Diğer yandan yapının iç kısmında da bu döneme ait mezarlar tespit edilmiştir. Bununla birlikte ikinci evrenin bu değişimleri somut bir biçimde ne zaman yaşadığı açık değildir.

Yapının üçüncü evresi, ilk ve ikinci evre yapı duvarlarının kısmen zarar görmesi akabinde oluşan bir değişimi içermektedir. Bu evrede olasılıkla portik ve çevresini saran mekanların zarar görmesiyle iç kısma bir şapel yerleştirilmiştir. Şapel doğu-batı doğrultulu olarak portik sütunları ile güney duvar arasına olasılıkla yapının ilk evresine ait devşirme bloklarla inşa edilmiştir. Yapının bu son evresinin 10.-11. yy.’a kadar ayakta kaldığı tahmin edilmektedir. Bununla birlikte ilk inşa evresinin tarihi ise açık değildir. Kazılar sırasında MS 6. yy.’a ait bir sikke tespit edilmişse de bu buluntunun dolgu toprak ile son evrenin inşası sırasında taşınmış olma ihtimali de söz konusudur. Tüm veriler bir arada değerlendirildiğinde yapının birinci evresi; MS 4. yy. , ikinci evresi; 4. yy. ve sonrası, üçüncü evresi ise 7.yy. ile ilişkilendirilir.